×
ورود به پنل صفحه اصلی تماس با ما بلاگ
نوبت دهی آنلاین

کیست و ضایعات فکی چیست؟ علائم و نقش رادیوگرافی و CBCT | فردپرتو تهران

کیست فک و ضایعات فکی چه علائمی دارند؟ با علت تورم و درد فک، انواع ضایعات و نقش رادیوگرافی پانورامیک و CBCT در بررسی آن‌ها آشنا شوید | فردپرتو تهران.
کیست‌ها و ضایعات فکی از جمله مشکلاتی هستند که ممکن است در استخوان فک بالا یا پایین ایجاد شوند. نکته مهم این است که بسیاری از این ضایعات در مراحل ابتدایی هیچ علامت واضحی ندارند و گاهی زمانی شناسایی می‌شوند که بیمار برای یک مشکل دندانی دیگر، رادیوگرافی پانورامیک یا سایر تصاویر دندان و فک را انجام می‌دهد.
از طرف دیگر، برخی ضایعات ممکن است با علائمی مانند تورم فک، درد، تغییر موقعیت دندان، لق شدن دندان، بی‌حسی، تغییر شکل استخوان یا تأخیر در رویش دندان همراه شوند.
بنابراین مشاهده یک ناحیه غیرطبیعی در تصویر فک لزوماً به معنی وجود یک بیماری خطرناک نیست؛ اما هر ضایعه‌ای که در تصویر مشاهده می‌شود باید با توجه به محل، اندازه، شکل، حاشیه، ارتباط آن با دندان‌ها و سایر یافته‌های بالینی به‌درستی ارزیابی شود.
در این شرایط، تصویربرداری دهان، فک و صورت نقش مهمی در مشخص کردن محل ضایعه، وسعت آن، ارتباط با دندان‌ها و ساختارهای مجاور و ویژگی‌های استخوانی دارد.
مرکز تخصصی تصویربرداری دهان، فک و صورت فردپرتو تهران با تمرکز بر تصویربرداری تخصصی این ناحیه، خدمات تصویربرداری مورد نیاز بیماران را بر اساس درخواست پزشک و سؤال تشخیصی ارائه می‌کند.

فهرست مقاله
1.کیست فک چیست؟
2.آیا همه ضایعات فکی کیست هستند؟
3.چرا بعضی کیست‌ها و ضایعات فکی بدون علامت هستند؟
4.مهم‌ترین علائم کیست و ضایعات فکی
5.آیا درد فک همیشه نشانه کیست است؟
6.کیست‌های مرتبط با دندان چه هستند؟
7.نقش عفونت دندان در ایجاد ضایعات اطراف ریشه
8.رادیوگرافی پانورامیک چه نقشی در بررسی ضایعات فکی دارد؟
9.CBCT ضایعات فکی چیست؟
10.تفاوت پانورامیک و CBCT در بررسی ضایعات فکی
11.آیا هر ضایعه فکی به CBCT نیاز دارد؟
12.آیا CBCT می‌تواند نوع کیست را به‌طور قطعی مشخص کند؟
13. آیا هر ضایعه فکی سرطان است؟
14.چرا شکل و حاشیه ضایعه در رادیولوژی اهمیت دارد؟
15.ضایعات فکی چگونه می‌توانند روی دندان‌ها تأثیر بگذارند؟
16.ارتباط کیست و دندان نهفته
17.چه زمانی مراجعه به مرکز تصویربرداری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؟
18.آیا ضایعات فکی همیشه درد دارند؟
19.آیا تورم فک می‌تواند نشانه کیست باشد؟
20.نقش تصویربرداری تخصصی در بررسی ضایعات فک
21.نقش خانم دکتر مریم شهنوازی در مرکز فردپرتو
22.چرا فردپرتو تهران برای بررسی ضایعات دهان و فک؟
23.آمادگی برای تصویربرداری ضایعات فکی
24.آیا تصویربرداری ضایعات فکی اشعه دارد؟
25.سوالات متداول درباره کیست و ضایعات فکی
26.جمع‌بندی

کیست فک چیست؟

کیست فکی به‌طور کلی به یک حفره پاتولوژیک گفته می‌شود که ممکن است در استخوان فک ایجاد شود و بسته به نوع آن با پوشش و محتوای متفاوتی همراه باشد.
کیست‌های فکی انواع مختلفی دارند و منشأ آن‌ها نیز می‌تواند متفاوت باشد.
برخی از کیست‌ها با دندان‌ها ارتباط دارند و به همین دلیل در گروه کیست‌های ادنتوژنیک قرار می‌گیرند. برخی دیگر ارتباط مستقیمی با تشکیل یا بافت‌های دندانی ندارند.
تشخیص نوع دقیق یک ضایعه تنها بر اساس نامی که در تصویر به آن داده می‌شود همیشه امکان‌پذیر نیست و در مواردی بررسی‌های بالینی، تصویربرداری‌های تکمیلی و در صورت نیاز بررسی پاتولوژیک برای تشخیص قطعی مورد نیاز است.

آیا همه ضایعات فکی کیست هستند؟

خیر. این نکته برای بیماران بسیار مهم است.
عبارت «ضایعه فکی» یک اصطلاح کلی است و می‌تواند به طیف وسیعی از تغییرات در استخوان فک یا بافت‌های اطراف اشاره داشته باشد.
یک ناحیه غیرطبیعی در تصویر ممکن است با موارد مختلفی ارتباط داشته باشد؛ از جمله:

  • ضایعات کیستیک
  • ضایعات التهابی
  • تغییرات مرتبط با دندان
  • ضایعات خوش‌خیم
  • برخی تومورهای فکی
  • تغییرات فیبروزی یا استخوانی
  • ضایعات مرتبط با دندان‌های نهفته
  • تغییرات ناشی از عفونت
  • برخی ضایعات کمتر شایع فک و صورت
"بنابراین اصطلاح «ضایعه» به خودی خود تشخیص نهایی محسوب نمی‌شود."

چرا بعضی کیست‌ها و ضایعات فکی بدون علامت هستند؟

استخوان فک فضای قابل توجهی برای گسترش برخی ضایعات دارد. به همین دلیل، بعضی ضایعات ممکن است مدتی رشد کنند بدون اینکه بیمار درد یا علامت مشخصی احساس کند.
در برخی موارد، ضایعه به‌صورت اتفاقی در رادیوگرافی‌ای که با هدف دیگری گرفته شده است مشاهده می‌شود.
برای مثال، ممکن است بیمار برای بررسی:

  • دندان عقل
  • درد دندان
  • درمان ریشه
  • ارتودنسی
  • ایمپلنت
  • بررسی دندان نهفته
"تصویربرداری انجام دهد و در تصویر، ناحیه‌ای غیرطبیعی در استخوان فک مشاهده شود."
"به همین دلیل، بررسی دقیق تصاویر دندان و فک اهمیت زیادی دارد."

مهم‌ترین علائم کیست و ضایعات فکی

علائم به نوع، محل و اندازه ضایعه بستگی دارند.
برخی از نشانه‌های احتمالی عبارت‌اند از:
۱. تورم فک
تورم یکی از علائمی است که می‌تواند در برخی ضایعات استخوانی فک ایجاد شود.
تورم ممکن است ابتدا بسیار خفیف باشد و بیمار فقط هنگام لمس یا مشاهده صورت متوجه آن شود.
۲. درد فک یا دندان
برخی ضایعات بدون درد هستند، اما اگر با التهاب، عفونت یا فشار بر ساختارهای اطراف همراه شوند، ممکن است درد ایجاد کنند.
۳. لق شدن دندان
اگر ضایعه در نزدیکی ریشه دندان یا استخوان نگهدارنده دندان قرار داشته باشد، ممکن است بر وضعیت دندان تأثیر بگذارد.
۴. تغییر موقعیت دندان‌ها
برخی ضایعات در صورت رشد می‌توانند باعث جابه‌جایی دندان‌های مجاور شوند.
۵. تأخیر در رویش دندان
در کودکان و نوجوانان، بعضی ضایعات ممکن است در اطراف دندان‌های رویش نیافته مشاهده شوند و با اختلال در مسیر رویش دندان ارتباط داشته باشند.
۶. بی‌حسی
در برخی شرایط، ضایعات بزرگ یا واقع در محل‌های خاص ممکن است با مسیر عصب ارتباط پیدا کنند و علائمی مانند تغییر حس ایجاد شود.
۷. تغییر شکل استخوان فک یا صورت
ضایعات بزرگ‌تر ممکن است باعث برجستگی یا تغییر شکل موضعی استخوان شوند.

آیا درد فک همیشه نشانه کیست است؟

خیر. درد فک علل بسیار متنوعی دارد و کیست تنها یکی از احتمالات است.
درد می‌تواند با مشکلات دندانی، عفونت، مشکلات مفصل فکی گیجگاهی، عضلات جونده، ضربه یا سایر بیماری‌های ناحیه دهان و فک مرتبط باشد.
بنابراین اگر فردی درد فک دارد، نمی‌توان صرفاً بر اساس این علامت نتیجه گرفت که کیست یا ضایعه استخوانی وجود دارد.
ارزیابی بالینی و در صورت نیاز تصویربرداری به مشخص شدن علت کمک می‌کند.

کیست‌های مرتبط با دندان چه هستند؟

بخشی از کیست‌های فک با دندان‌ها ارتباط دارند.
این ارتباط ممکن است با:

  • ریشه دندان
  • تاج دندان نهفته
  • بافت‌های مرتبط با تشکیل دندان
  • عفونت دندانی

باشد.

"به همین دلیل، بررسی دقیق تصاویر دندان و فک اهمیت زیادی دارد."
"به همین دلیل، بررسی دقیق رابطه ضایعه با دندان‌های مجاور یکی از بخش‌های مهم تفسیر تصاویر فک است."

نقش عفونت دندان در ایجاد ضایعات اطراف ریشه

عفونت‌های دندانی می‌توانند باعث ایجاد تغییرات استخوانی در اطراف ریشه شوند.
در بعضی موارد، ضایعه اطراف ریشه ممکن است در رادیوگرافی به شکل یک ناحیه تیره دیده شود.
اما نکته مهم این است که ظاهر یک ناحیه تیره در تصویر به تنهایی همیشه نمی‌تواند نوع دقیق ضایعه را مشخص کند.
در موارد پیچیده‌تر، تصویربرداری تکمیلی ممکن است اطلاعات بیشتری درباره:

  • اندازه ضایعه
  • محل دقیق آن
  • ارتباط با ریشه
  • درگیری ساختارهای اطراف
  • میزان گسترش استخوانی

ارائه کند.

مزایای دریافت نوبت در رادیولوژی تخصصی فرد پرتو

برخی از افراد به دلیل مشغله های زیاد فرصت ندارند در طول روز برای دریافت خدمات تصویربرداری به کلینیک مراجعه نمایند. اما شما می‌توانید در هر ساعت از شبانه روز برای دریافت نوبت به وبسایت مرکز دکتر مریم شهنوازی مراجعه نمایید. ما یک کلینیک خاص هستیم که همه روزه پذیرای شما هستیم. چنانچه یک مورد اورژانسی داشته باشید یا یک ویزیت معمولی، ما همیشه آماده خدمت‌رسانی به شما هستیم. 😊

رادیوگرافی پانورامیک چه نقشی در بررسی ضایعات فکی دارد؟

رادیوگرافی پانورامیک یک تصویر وسیع از فک بالا و پایین و دندان‌ها فراهم می‌کند.
به همین دلیل، در بسیاری از بررسی‌های اولیه دندان و فک می‌تواند اطلاعات مهمی ارائه دهد.
در صورت وجود یک ناحیه مشکوک، پانورامیک ممکن است برای بررسی اولیه مواردی مانند:

  • محل ضایعه
  • حدود کلی آن
  • ارتباط با دندان‌ها
  • تأثیر احتمالی بر دندان‌های مجاور
  • وجود تغییرات استخوانی

مفید باشد.

"با این حال، تصویر دوبعدی همیشه تمام اطلاعات سه‌بعدی مورد نیاز را نشان نمی‌دهد."

CBCT ضایعات فکی چیست؟

CBCT یک روش تصویربرداری سه‌بعدی است که امکان بررسی ساختارهای دندان و فک را از زوایای مختلف فراهم می‌کند.
در مواردی که تصاویر دوبعدی نتوانند اطلاعات کافی درباره یک ضایعه ارائه کنند یا برای برنامه‌ریزی تشخیصی و درمانی به اطلاعات سه‌بعدی نیاز باشد، ممکن است پزشک CBCT را درخواست کند.
یکی از مزایای مهم CBCT این است که امکان بررسی:

  • موقعیت دقیق ضایعه
  • ابعاد ضایعه
  • گسترش ضایعه در جهات مختلف
  • ارتباط با ریشه دندان‌ها
  • ارتباط با کانال عصبی
  • ارتباط با سینوس فک بالا
  • وضعیت صفحات استخوانی
  • تأثیر بر ساختارهای مجاور

را فراهم می‌کند.

"CBCT باید زمانی انجام شود که اطلاعات آن برای پاسخ به سؤال تشخیصی ارزش داشته باشد و میدان تصویربرداری تا حد امکان متناسب با ناحیه مورد نظر انتخاب شود. AAOMR نیز بر استفاده موجه و بهینه از CBCT و حداقل تابش لازم برای کیفیت تشخیصی مناسب تأکید دارد."

تفاوت پانورامیک و CBCT در بررسی ضایعات فکی

ویژگی رادیوگرافی پانورامیک CBCT
نوع تصویر دوبعدی سه‌بعدی
نمای کلی فک مناسب برای بررسی وسیع فک و دندان‌ها امکان بررسی سه‌بعدی ناحیه مورد نظر
بررسی ارتباط ضایعه با دندان اطلاعات اولیه و دوبعدی امکان ارزیابی دقیق‌تر روابط فضایی
بررسی گسترش استخوانی محدودتر اطلاعات سه‌بعدی بیشتر
بررسی ساختارهای مجاور محدودتر به دلیل دوبعدی بودن تصویر امکان بررسی روابط فضایی در سه بعد
کاربرد بسیاری از بررسی‌های اولیه موارد منتخب و نیازمند اطلاعات سه‌بعدی

آیا هر ضایعه فکی به CBCT نیاز دارد؟

خیر. انجام CBCT برای تمام ضایعات یا تمام بیماران ضروری نیست.
تصمیم درباره انجام تصویربرداری سه‌بعدی باید بر اساس سؤال بالینی مشخص باشد. اگر رادیوگرافی دوبعدی اطلاعات کافی ارائه دهد، ممکن است انجام CBCT اطلاعات اضافه‌ای که در روند درمان ضروری باشد فراهم نکند.
در مقابل، اگر پزشک نیاز داشته باشد ضایعه را از نظر سه‌بعدی، ارتباط با ساختارهای حساس یا میزان گسترش استخوانی بررسی کند، CBCT ممکن است اطلاعات ارزشمندی ارائه دهد.
توصیه‌های به‌روز ADA نیز بر این موضوع تأکید دارند که قبل از تصویربرداری باید نیاز بالینی بیمار و سؤال تشخیصی مشخص شود و انتخاب تصویربرداری بر اساس شرایط فردی انجام گیرد.

آیا CBCT می‌تواند نوع کیست را به‌طور قطعی مشخص کند؟

همیشه خیر. تصویربرداری اطلاعات بسیار مهمی درباره ویژگی‌های ضایعه فراهم می‌کند، اما تشخیص نهایی بعضی ضایعات ممکن است به اطلاعات دیگری نیاز داشته باشد.
در ارزیابی یک ضایعه، پزشک ممکن است به موارد زیر توجه کند:

  • سن بیمار
  • محل ضایعه
  • علائم
  • ارتباط با دندان
  • ظاهر ضایعه در تصویر
  • حاشیه ضایعه
  • وضعیت استخوان اطراف
  • سرعت تغییرات
  • یافته‌های بالینی
  • در صورت نیاز، نتیجه بررسی پاتولوژی
"بنابراین تصویربرداری و پاتولوژی در موارد لازم می‌توانند نقش‌های متفاوت و مکمل داشته باشند."

 آیا هر ضایعه فکی سرطان است؟

خیر. مشاهده یک ضایعه در استخوان فک به معنی سرطان نیست.
ضایعات فکی طیف گسترده‌ای دارند و بسیاری از آن‌ها ماهیت غیرسرطانی دارند.
از طرف دیگر، بعضی ضایعات ممکن است نیازمند بررسی بیشتر باشند و نمی‌توان صرفاً بر اساس ظاهر یک تصویر، ماهیت قطعی آن‌ها را تعیین کرد.
بنابراین بهترین کار این است که بیمار در صورت مشاهده یک یافته غیرطبیعی، به‌جای نگرانی یا خودتشخیصی، روند بررسی پزشکی را تکمیل کند.

چرا شکل و حاشیه ضایعه در رادیولوژی اهمیت دارد؟

در بررسی تصاویر فکی، فقط «وجود یک ناحیه غیرطبیعی» مهم نیست.
متخصص تصویربرداری به ویژگی‌های مختلف ضایعه توجه می‌کند؛ از جمله:

  • محل قرارگیری
  • اندازه
  • شکل
  • حاشیه
  • تراکم یا دانسیته
  • ارتباط با دندان
  • اثر بر ریشه دندان
  • اثر بر کانال عصبی
  • اثر بر صفحات استخوانی
  • گسترش به ساختارهای مجاور
"ترکیب این ویژگی‌ها می‌تواند به پزشک در تعیین مسیر بررسی کمک کند."

ضایعات فکی چگونه می‌توانند روی دندان‌ها تأثیر بگذارند؟

برخی ضایعات در نزدیکی دندان‌ها ایجاد می‌شوند و ممکن است باعث تغییراتی مانند:

  • جابه‌جایی دندان
  • تحلیل ریشه
  • تأخیر در رویش
  • تغییر مسیر رویش
  • لق شدن دندان
  • تغییر فضای اطراف ریشه

شوند.

"به همین دلیل، بررسی ارتباط دقیق ضایعه با دندان‌های مجاور اهمیت زیادی دارد."
"در مواردی که رابطه فضایی دقیق مشخص نباشد، تصویربرداری سه‌بعدی می‌تواند اطلاعات تکمیلی فراهم کند."

ارتباط کیست و دندان نهفته

گاهی یک ضایعه در اطراف تاج دندان نهفته مشاهده می‌شود.
این حالت به‌خصوص در فک‌های کودکان و نوجوانان یا در بررسی دندان‌هایی که مسیر رویش طبیعی ندارند، می‌تواند اهمیت داشته باشد.
در چنین شرایطی، تصویربرداری می‌تواند مشخص کند:

  • دندان در چه موقعیتی قرار گرفته است.
  • ضایعه نسبت به دندان کجا قرار دارد.
  • آیا دندان‌های مجاور تحت تأثیر قرار گرفته‌اند یا خیر.
  • میزان گسترش ضایعه چقدر است.

در صورت نیاز به اطلاعات سه‌بعدی، CBCT می‌تواند روابط فضایی را با جزئیات بیشتری نشان دهد.

چه زمانی مراجعه به مرکز تصویربرداری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؟

در صورت مشاهده علائم زیر، بهتر است بیمار برای ارزیابی پزشکی اقدام کند:

  • تورم بدون علت مشخص در فک
  • افزایش تدریجی حجم یک قسمت از فک
  • درد مداوم یا عودکننده
  • لق شدن غیرعادی دندان
  • بی‌حسی لب یا صورت
  • تأخیر غیرطبیعی در رویش دندان
  • تغییر ناگهانی موقعیت دندان‌ها
  • تغییر شکل فک
  • یافته غیرطبیعی در رادیوگرافی قبلی
  • وجود ضایعه‌ای که پزشک توصیه به بررسی بیشتر آن کرده است.
"این علائم به‌تنهایی تشخیص کیست یا بیماری خاصی نیستند، اما می‌توانند دلیل مناسبی برای ارزیابی بیشتر باشند."

CBCT چیست و چه کاربردی در تصویربرداری دندان و فک دارد؟

پانورکس؛ کاربردها و اهمیت آن در بررسی فک و دندان

میزان اشعه در رادیوگرافی‌های دندانپزشکی چقدر است؟

آیا ضایعات فکی همیشه درد دارند؟

خیر. یکی از ویژگی‌های مهم برخی ضایعات فکی این است که ممکن است مدت زیادی بدون درد باقی بمانند.
به همین دلیل، نبود درد الزاماً به معنی نبود ضایعه نیست.
گاهی یک یافته اتفاقی در پانورامیک یا سایر تصاویر، اولین نشانه‌ای است که باعث بررسی بیشتر می‌شود.

آیا تورم فک می‌تواند نشانه کیست باشد؟

بله، برخی کیست‌ها و ضایعات می‌توانند با تورم همراه باشند؛ اما تورم فک دلایل متعدد دیگری نیز دارد.
عفونت، التهاب، مشکلات دندانی، تغییرات استخوانی و سایر ضایعات نیز می‌توانند تورم ایجاد کنند.
بنابراین تورم باید بر اساس معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری بررسی شود.

نقش تصویربرداری تخصصی در بررسی ضایعات فک

تصویربرداری دهان، فک و صورت فقط به گرفتن یک عکس محدود نمی‌شود.
در ارزیابی ضایعات، کیفیت تصویر و بررسی دقیق ساختارهای آناتومیک اهمیت دارد.
یک تصویر مناسب می‌تواند اطلاعاتی درباره محل و وسعت ضایعه و رابطه آن با ساختارهای اطراف ارائه کند.
همچنین در تصویربرداری سه‌بعدی، بررسی کل حجم تصویربرداری‌شده اهمیت دارد و تفسیر باید بر اساس مجموعه اطلاعات موجود انجام شود. AAOMR نیز بر بررسی سیستماتیک حجم کامل CBCT و استفاده از گزارش تصویری مناسب تأکید کرده است.

نقش خانم دکتر مریم شهنوازی در مرکز فردپرتو

خانم دکتر مریم شهنوازی، متخصص مرکز فردپرتو تهران، در حوزه تصویربرداری تخصصی دهان، فک و صورت فعالیت دارد.
در بررسی مشکلاتی مانند ضایعات استخوانی فک، کیست‌های مرتبط با دندان، تغییرات اطراف ریشه، دندان‌های نهفته و سایر یافته‌های غیرطبیعی، توجه به ارتباط میان تصویر و شرایط بالینی بیمار اهمیت زیادی دارد.
در مرکز فردپرتو، تصاویر مربوط به دهان، دندان‌ها، فک و ساختارهای صورت با توجه به نوع درخواست پزشک و سؤال تشخیصی بررسی می‌شوند.
در مواردی که اطلاعات دوبعدی کافی نباشد و نیاز به ارزیابی سه‌بعدی وجود داشته باشد، تصویربرداری مناسب می‌تواند اطلاعات تکمیلی مورد نیاز برای بررسی ضایعه و ارتباط آن با ساختارهای اطراف فراهم کند.

چرا فردپرتو تهران برای بررسی ضایعات دهان و فک؟

بررسی ضایعات فکی یکی از حوزه‌هایی است که دقت تصویربرداری و توجه به جزئیات اهمیت ویژه‌ای دارد.
در مرکز تخصصی تصویربرداری دهان، فک و صورت فردپرتو تهران تلاش می‌شود روش تصویربرداری بر اساس نوع درخواست و نیاز تشخیصی انتخاب شود.
از جمله نکات مهم در این زمینه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تمرکز بر تصویربرداری تخصصی دهان، فک و صورت
  • امکان انجام تصویربرداری‌های مختلف دندانی و فکی
  • توجه به کیفیت و جزئیات تصاویر
  • استفاده از تصویربرداری سه‌بعدی در موارد دارای اندیکاسیون
  • توجه به اصول حفاظت در برابر اشعه
  • بررسی روابط فضایی ضایعات با ساختارهای مجاور
  • ارائه تصاویر مناسب برای پزشک یا جراح معالج
  • فعالیت در تهران و پذیرش بیماران ارجاع‌شده

آمادگی برای تصویربرداری ضایعات فکی

آمادگی مورد نیاز به نوع تصویربرداری بستگی دارد.
برای بسیاری از رادیوگرافی‌های دندانی و پانورامیک، آمادگی خاصی نیاز نیست.
با این حال بهتر است بیمار:

  • درخواست تصویربرداری پزشک را همراه داشته باشد.
  • تصاویر قبلی مرتبط را در صورت وجود همراه بیاورد.
  • در صورت بارداری یا احتمال آن، مرکز تصویربرداری را مطلع کند.
  • زیورآلات و وسایل فلزی اطراف سر و گردن را طبق دستور مرکز خارج کند.
  • سابقه بیماری‌ها یا شرایط خاص خود را در صورت ارتباط با تصویربرداری اعلام کند.

آیا تصویربرداری ضایعات فکی اشعه دارد؟

پانورامیک، رادیوگرافی‌های دندانی و CBCT از پرتو ایکس استفاده می‌کنند.
میزان تابش بسته به نوع تصویربرداری، دستگاه، محدوده تصویربرداری و تنظیمات متفاوت است.
اصل مهم این است که تصویربرداری زمانی انجام شود که از نظر تشخیصی توجیه داشته باشد و میزان تابش تا حد امکان متناسب با نیاز تصویربرداری تنظیم شود.
اصل ALARA نیز بر توجیه‌پذیری تصویربرداری و پایین نگه داشتن میزان تابش تا حد معقول و قابل دستیابی تأکید دارد.

سوالات متداول درباره کیست و ضایعات فکی

1.کیست فک چیست؟
کیست فکی یک حفره پاتولوژیک در فک است که بسته به نوع آن می‌تواند منشأ و ویژگی‌های متفاوتی داشته باشد.
2.آیا کیست فک همیشه درد دارد؟
خیر. بعضی کیست‌ها ممکن است مدت زیادی بدون درد باشند و به‌صورت اتفاقی در تصویربرداری کشف شوند.
3.آیا هر ضایعه فکی کیست است؟
خیر. «ضایعه فکی» اصطلاحی کلی است و می‌تواند شامل انواع مختلف تغییرات کیستیک، التهابی، استخوانی و توموری باشد.
4.آیا برای تشخیص کیست فک CBCT لازم است؟
نه همیشه. ابتدا باید مشخص شود رادیوگرافی موجود چه اطلاعاتی ارائه می‌دهد و آیا اطلاعات سه‌بعدی برای بررسی بیشتر لازم است یا خیر.
5.آیا پانورامیک می‌تواند کیست فک را نشان دهد؟
پانورامیک می‌تواند برخی تغییرات استخوانی و ضایعات فکی را نشان دهد، اما در برخی موارد برای مشخص کردن کامل ویژگی‌ها و روابط فضایی ضایعه، تصویربرداری تکمیلی لازم است.
6.آیا CBCT نوع دقیق کیست را مشخص می‌کند؟
CBCT اطلاعات ارزشمندی درباره محل، اندازه و روابط فضایی ضایعه فراهم می‌کند، اما در برخی موارد تشخیص قطعی نیازمند بررسی‌های بالینی و پاتولوژیک است.
7.آیا هر ضایعه فکی سرطان است؟
خیر. ضایعات فکی انواع مختلفی دارند و بسیاری از آن‌ها ماهیت غیرسرطانی دارند. تشخیص بر اساس ارزیابی کامل انجام می‌شود.
8.آیا تورم فک می‌تواند نشانه کیست باشد؟
ممکن است، اما تورم دلایل مختلفی دارد و تنها بر اساس این علامت نمی‌توان وجود کیست را تشخیص داد.
9.آیا کیست فک روی دندان‌ها اثر می‌گذارد؟
برخی کیست‌ها و ضایعات ممکن است با جابه‌جایی دندان، تأخیر در رویش، تحلیل ریشه یا تغییرات استخوان اطراف دندان همراه شوند.
10.برای بررسی ضایعات فکی در تهران کجا مراجعه کنیم؟
برای تصویربرداری تخصصی دهان، فک و صورت در تهران می‌توان به مرکز تخصصی تصویربرداری دهان، فک و صورت فردپرتو مراجعه کرد و بر اساس درخواست پزشک، تصویربرداری مناسب را انجام داد.

جمع‌بندی

کیست‌ها و ضایعات فکی می‌توانند از نظر منشأ، ظاهر، اندازه، محل و تأثیر بر ساختارهای اطراف با یکدیگر تفاوت داشته باشند. بعضی از آن‌ها بدون علامت هستند و ممکن است به‌صورت اتفاقی در رادیوگرافی کشف شوند، در حالی که برخی دیگر با تورم، درد، تغییر موقعیت دندان، بی‌حسی یا سایر علائم همراه هستند.
رادیوگرافی پانورامیک می‌تواند در بسیاری از موارد اطلاعات اولیه ارزشمندی درباره فک و دندان‌ها ارائه کند. در شرایطی که به اطلاعات سه‌بعدی بیشتری درباره یک ضایعه، میزان گسترش آن یا ارتباطش با ساختارهای اطراف نیاز باشد، CBCT می‌تواند اطلاعات تکمیلی فراهم کند.
با این حال، هیچ روش تصویربرداری واحدی برای تمام ضایعات فکی مناسب نیست و انتخاب روش باید بر اساس معاینه، علائم بیمار و سؤال تشخیصی انجام شود.
همچنین مشاهده یک ضایعه در تصویر به معنی سرطان یا بیماری خاص نیست و در صورت نیاز، تشخیص نهایی می‌تواند به بررسی‌های بالینی، تصویربرداری تکمیلی و در بعضی موارد بررسی پاتولوژیک نیاز داشته باشد.
برای بررسی تخصصی ضایعات و مشکلات دهان، فک و صورت در تهران، مرکز تخصصی تصویربرداری دهان، فک و صورت فردپرتو با حضور خانم دکتر مریم شهنوازی، متخصص مرکز، خدمات تصویربرداری مورد نیاز بیماران را متناسب با درخواست پزشک و شرایط تشخیصی ارائه می‌کند.

رادیولوژی تخصصی دهان، فک و صورت فردپرتو در تهران- دکتر مریم شهنوازی؛ ایمن برای بزرگسالان و کودکان، دقیق و سریع.

بازگشت به صفحه اصلی